Strona g│ˇwna  »  Eksploracja i technologie
Centrum Badan KosmicznychPolspace
Galileo PointGMES Information Center
Eksploracja kosmosu

Mi─Ödzynarodowa Stacja Kosmiczna

W latach osiemdziesi─ůtych Stany Zjednoczone, Europejska Agencja Kosmiczna i Zwi─ůzek Radziecki opracowywa┼éy plany budowy sta┼éej stacji kosmicznej. Jedynie to ostatnie pa┼ästwo urzeczywistni┼éo te zamierzenia, umieszczaj─ůc na orbicie w maju 1986r. stacj─Ö Mir (nie uwzgl─Ödniaj─ůc ameryka┼äskiego Skylaba, który powsta┼é "przy okazji" programu Apollo). Jej zadaniem s118e09416_m_200by┼éo umo┼╝liwienie d┼éugich - ponadrocznych - pobytów ludzi w kosmosie. Dlatego te┼╝ Mir zosta┼é skonstruowany nie jako jednorodna stacja, lecz zestaw wielu oddzielnych modu┼éów. Sprz─Öt i zapasy dostarczano za pomoc─ů promów Sojuz oraz Progress, które przywozi┼éy równie┼╝ now─ů za┼éog─Ö. Pocz─ůtkowo Mir by┼é wykorzystywany tylko przez za┼éogi rosyjskie, jednak po zmianach politycznych na pocz─ůtku lat 90. rozpocz─ů┼é si─Ö nowy etap w "zasiedleniu" tego kosmicznego laboratorium. Pocz─ůwszy od roku 1995 na pok┼éadzie Mira zacz─Öli "go┼Ťci─ç" równie┼╝ kosmonauci ameryka┼äscy, a do stacji dokowa┼éy promy kosmiczne Atlantis. Mir funkcjonowa┼é a┼╝ do 2001r., kiedy zosta┼é w sposób kontrolowany spalony w atmosferze. W pi─Ö─ç lat po umieszczeniu Mira na orbicie pojawi┼éy si─Ö pierwsze plany budowy mi─Ödzynarodowej stacji kosmicznej wspólnie przez USA, Japoni─Ö, Kanad─Ö i Europejsk─ů Agencj─Ö Kosmiczn─ů. W dwa lata pó┼║niej do tej inicjatywy do┼é─ůczy┼éa Rosja, a w 1998 Brazylia. Mi─Ödzynarodowa Stacja Kosmiczna powsta┼éa w wyniku po┼é─ůczenia projektów budowy rosyjskiej stacji Mir 2, ameryka┼äskiej Freedom oraz europejskiej Columbus. Pierwsze modu┼éy stacji zosta┼éy wyniesione na orbit─Ö i po┼é─ůczone w 1 998 roku. Pierwsza sta┼éa za┼éoga zamieszka┼éa na niej w roku 2000. Stacja ma docelowo sk┼éada─ç si─Ö z 16 modu┼éów (obecnie z 6) i liczy─ç 6 osób sta┼éej za┼éogi (aktualnie na jej s120e006402_m_200pok┼éadzie mo┼╝e jednocze┼Ťnie przebywa─ç 3 kosmonautów). ISS jest zasilana przez baterie s┼éoneczne, a transportem ludzi i materia┼éów zajmuj─ů si─Ö ameryka┼äskie wahad┼éowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie rakiety Sojuz i Proton. Budowa Mi─Ödzynarodowej Stacji Kosmicznej mia┼éa przebiega─ç w 3 etapach i zako┼äczy─ç si─Ö najpó┼║niej do 2010r. Planowany bud┼╝et na okres od roku 1994 do uko┼äczenia budowy mia┼é zamkn─ů─ç si─Ö w kwocie 17,4 miliarda dolarów, lecz do momentu wystrzelenia pierwszego modu┼éu w ko┼äcu 1997 roku wzrós┼é ponad dwukrotnie, do 40 miliardów dolarów. Tak znacz─ůcy wzrost kosztów projektu oraz problemy techniczne (np. wstrzymanie lotów ameryka┼äskich wahad┼é owców po katastrofie Columbii) wp┼éyn─Ö┼éy negatywnie na tempo prac. Do ich uko┼äczenia niezb─Ödne jest jeszcze kilkadziesi─ůt lotów kosmicznych (wahad┼éowców i rakiet Progress z zaopatrzeniem). Szacuje si─Ö, ┼╝e ┼é─ůczny koszt budowy, utrzymywania i wysy┼éania kolejnych ekspedycji na Mi─Ödzynarodow─ů Stacj─Ö Kosmiczn─ů przekroczy 100 miliardów dolarów. Wobec zu┼╝ywania tak ogromnych ┼Ťrodków ro┼Ťnie liczba przeciwników projektu, którzy widz─ů w nim strat─Ö czasu i pieni─Ödzy, jakie mog┼éyby umo┼╝liwi─ç wys┼éanie wielu ta┼äszych i efektywniejszych misji bezza┼éogowych. ISS jest wykorzystywana do bada┼ä nad fizjologicznymi efektami d┼éugotrwa┼éego przebywania ludzi w przestrzeni kosmicznej, a tak┼╝e do prowadzenia szeregu bada┼ä i eksperymentów naukowych, szczególnie w warunkach mikrograwitacji, niemo┼╝liwych do osi─ůgni─Öcia na Ziemi. Na Mi─Ödzynarodowej Stacji Kosmicznej w 2002r. po raz pierwszy przebywa┼é "kosmi czny turysta". Ameryka┼äski milioner Dennis Tito zap┼éaci┼é 20 milionów dolarów za osiem dni pobytu w kosmosie - i za przej┼Ťcie do historii. Od tamtej pory w kosmos polecia┼éo jeszcze 4 turystów, w tym jedna kobieta.


Strona: « poprzednia  1, 2, 3, 4, 5  nastŕpna »

Copyright © 2006 Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej