Strona g│ˇwna  »  Europa w kosmosie  »  
Centrum Badan KosmicznychPolspace
Galileo PointGMES Information Center
Polityka kosmiczna

Europejska polityka kosmiczna

Europejska polityka kosmiczna to wizja dzia┼éa┼ä, których celem jest rozwój potencja┼éu kosmicznego Europy i jego wykorzystanie dla realizacji celów Unii Europejskiej, obejmuj─ůcych w szczególno┼Ťci rozwój systemów nawigacji satelitarnej Galileo i globalnego monitoringu dla potrzeb ┼Ťrodowiska i bezpiecze┼ästwa GMES (Global Monitoring for Environm ent and Security). Proces kszta┼étowania tej polityki w ramach Unii Europejskiej rozpocz─ů┼é si─Ö pod koniec lat 90., w konsekwencji rosn─ůcej ┼Ťwiadomo┼Ťci gwa┼étownego wzrostu gospodarczego i politycznego znaczenia sektora kosmicznego.

Tytu┼éem u┼Ťci┼Ťlenia warto doda─ç, i┼╝ wspó┼épraca w zakresie badania i wykorzystania przestrzeni kosmicznej rozwija┼éa si─Ö w Europie od lat 60-tych, przede wszystkim na forum Europejskiej Agencji Kosmicznej, jednak┼╝e tematyka ta pozostawa┼éa przez d┼éugie lata poza bezpo┼Ťrednim obszarem zainteresowa┼ä politycznych Unii.

W 1998 r. stale wzrastaj─ůce nak┼éady na dzia┼éalno┼Ť─ç kosmiczn─ů w skali ┼Ťwiata przekroczy┼éy 70 mld dolarów. Technologie satelitarne i kosmiczne zacz─Ö┼éy odgrywa─ç coraz wi─Öksz─ů rol─Ö w ┼╝yciu codziennym, staj─ůc si─Ö bardzo istotnym elementem w budowie gospodarki opartej na wiedzy i rozwoju spo┼éecze┼ästwa informacyjnego. W Europie kwestia swobodnego i niezale┼╝nego dost─Öpu do danych z obserwacji satelitarnych okaz a┼éa si─Ö mie─ç tak┼╝e znaczenie polityczne.

Wzrastaj─ůca ┼Ťwiadomo┼Ť─ç mo┼╝liwo┼Ťci, które oferuje sektor kosmiczny, zarówno jako czynnik sprzyjaj─ůcy wzrostowi innowacyjno┼Ťci i post─Öpowi ekonomicznemu, jak i instrument u┼éatwiaj─ůcy realizacj─Ö polityki Unii Europejskiej w wielu dziedzinach (np. telekomunikacja, transport, ochrona ┼Ťrodowiska, bezpiecze┼ästwo) doprowadzi┼éa do przyj─Öcia przez Komisj─Ö, Rad─Ö i Parlament Europejski w latach 1999 - 2001 kilku wa┼╝nych dokumentów. Jednocze┼Ťnie toczy┼éy si─Ö wspólne prace Unii i Europejskiej Agencji Kosmicznej. Skoncentrowa┼éy si─Ö one, obok koordynacji dzia┼éa┼ä i uruchomiania programów nawigacji satelitarnej Galileo i globalnego monitoringu dla potrzeb ┼Ťrodowiska i bezpiecze┼ästwa GMES, na wypracowaniu d┼éugofalowej wizji politycznej - Europejskiej Polityki Kosmicznej. Na pocz─ůtku 2003 roku Komisja Europejska opublikowa┼éa Zielon─ů Ksi─Ög─Ö, a nast─Öpnie, po ogólnoeuropejskiej debacie, w pa┼║dzierniku 20 03 roku Bia┼é─ů Ksi─Ög─Ö stanowi─ůc─ů propozycj─Ö planu dzia┼éa┼ä w zakresie wykorzystania przestrzeni kosmicznej w nadchodz─ůcych latach.

Równocze┼Ťnie kompetencje kosmiczne Unii zapisano w tre┼Ťci Konstytucji UE; zawarto porozumienie reguluj─ůce zasady wspó┼épracy pomi─Ödzy UE i ESA; zapocz─ůtkowano prace w zakresie wykorzystania kosmosu dla potrzeb bezpiecze┼ästwa i obrony; a zagadnienia wykorzystania przestrzeni kosmicznej uzyska┼éy wysok─ů rang─Ö w kontaktach Komisji z pa┼ästwami takimi jak USA, Rosja czy Chiny.

RYS HISTORYCZNY

Wczesne inicjatywy EU

Jednym z pierwszych oficjalnych dokumentów Unii Europejskiej odnosz─ůcych si─Ö do kwestii polityki kosmicznej by┼é komunikat Komisji z wrze┼Ťnia 2000 r. "Europe and Space: Turning to a New Chapter", zapowiadaj─ůcy stworzenie spójnej europejskiej polityki odno┼Ťn ie przestrzeni kosmicznej oraz przewiduj─ůcy aktywny udzia┼é organów UE w tym procesie. Konsultacje i wspó┼épraca pomi─Ödzy Uni─ů Europejsk─ů a Europejsk─ů Agencj─ů Kosmiczn─ů zaowocowa┼éy przyj─Öciem przez Rad─Ö UE rezolucji "On a European Strategy for Space" w listopadzie 2000 r. Dokument ten podkre┼Ťla kluczow─ů rol─Ö sektora kosmicznego jako jednego z czynników warunkuj─ůcych realizacj─Ö podstawowego strategicznego celu Unii Europejskiej - budowy nowoczesnej, dynamicznej i konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy, zgodnie z ustaleniami szczytu w Lizbonie w marcu 2000 r. Wskazuje tak┼╝e na znaczenie zapewnienia Europie niezale┼╝nego dost─Öpu do przestrzeni kosmicznej dla jej pozycji politycznej na arenie mi─Ödzynarodowej. Rezolucja ustala dwa g┼éówne kierunki dzia┼éania Unii: rozwój europejskiego systemu nawigacji satelitarnej Galileo oraz prace nad stworzeniem niezale┼╝nego europejskiego potencja┼éu w zakresie monitoringu Ziemi (GMES).

Galileo ma stanowi─ç alternatyw─Ö dla ameryka┼äskiego systemu GPS, jednak┼╝e w przeciwie┼ästwie do niego jest z za┼éo┼╝enia systemem cywilnym i mi─Ödzynarodowym. Ma to zapewni─ç nie tylko wi─Öksz─ů gwarancj─Ö ci─ůg┼éo┼Ťci pracy, lecz równie┼╝ jako┼Ťci i dok┼éadno┼Ťci przekazywanych danych. Te przewidywane zalety systemu Galileo maj─ů znaczenie zarówno polityczne - zapewniaj─ů rz─ůdom pa┼ästw europejskich kontrol─Ö nad systemem oraz sta┼éy dost─Öp do wiarygodnych informacji, jak i ekonomiczne - u┼éatwiaj─ů przedsi─Öbiorcom europejskim wej┼Ťcie na wci─ů┼╝ poszerzaj─ůcy si─Ö rynek us┼éug opartych na nawigacji satelitarnej.

Stworzenie systemu GMES (Global Monitoring for Environment and Security) ma uniezale┼╝ni─ç Europ─Ö od danych z obserwacji satelitarnych uzyskiwanych z USA i dostarczy─ç narz─Ödzia do realizacji i nadzorowania polityk Unii dotycz─ůcych mi─Ödzy innymi szeroko poj─Ötej ochrony ┼Ťrodowiska, zrównowa┼╝onego rozwoju i bezpiecze┼ästwa. GMES jest zatem s┼éusznie postrzegany jako j eden z instrumentów z obszaru tak pierwszego, jak i drugiego filaru UE.

Na mocy rezolucji z listopada 2000 r. Unia Europejska i Europejska Agencja Kosmiczna powo┼éa┼éy Wspóln─ů Grup─Ö Zadaniow─ů (Joint Task Force), która kontynuowa┼éa prace nad wcielaniem w ┼╝ycie zalece┼ä zawartych w "European Strategy for Space".

W grudniu 2001 r. Komisja Europejska przyj─Ö┼éa kolejny wa┼╝ny dokument zatytu┼éowany "Towards a European Space Policy", w którym podkre┼Ťli┼éa konieczno┼Ť─ç w┼é─ůczenia sektora kosmicznego w ramy szerszej, ogólnoeuropejskiej strategii politycznej i gospodarczej. Przypomniano, ┼╝e technologie satelitarne i kosmiczne s─ů bardzo istotnym, a nieraz wr─Öcz niezb─Ödnym elementem dla realizacji takich d┼éugofalowych celów UE, jak budowa konkurencyjnej gospodarki opartej na wiedzy, tworzenie spo┼éecze┼ästwa informacyjnego czy zapewnienie zrównowa┼╝onego rozwoju. Warunkuj─ů one tak┼╝e - w mniejszym lub wi─Ök szym stopniu - efektywn─ů implementacj─Ö za┼éo┼╝e┼ä wielu polityk sektorowych UE, m. in. w dziedzinie transportu, telekomunikacji, ochrony ┼Ťrodowiska, rolnictwa, migracji itd. Systemy kosmiczne umo┼╝liwiaj─ůc szybk─ů wymian─Ö informacji; wczesne wykrywanie zagro┼╝e┼ä, monitorowanie i kontrol─Ö; s─ů doskona┼éym instrumentem dla rozwoju wspólnej polityki zagranicznej i bezpiecze┼ästwa (szczególnie dla prowadzenia tzw. misji petersberskich, czyli zada┼ä które obejmuj─ů militarne i niemilitarne reagowanie w sytuacjach kryzysowych - m.in. zapobieganie konfliktom, misje humanitarne i pokojowe, zarz─ůdzanie kryzysami). Unia uzna┼éa wi─Öc, ┼╝e ze wzgl─Ödu na swój interdyscyplinarny charakter i szeroki wachlarz potencjalnych zastosowa┼ä, dzia┼éalno┼Ť─ç kosmiczna powinna sta─ç si─Ö przedmiotem odr─Öbnej polityki.


Strona: « poprzednia  1, 2, 3, 4, 5, 6  nastŕpna »

Copyright © 2006 Polskie Biuro do spraw Przestrzeni Kosmicznej